Gwreiddiedig mewn Natur, Cysylltwyd drwy Greadigrwydd
Coed Coexist began with an act of nature...
In January 2024 a winter storm brought down a large beech tree in the grounds of Plas Glyn-y-Weddw. The tree had stood for an estimated 150 - 200 years, shaped by the coastal winds and weather of the Llŷn Peninsula.
Local woodworker John Egan and metal artist Junko Mori saw the fallen tree not simply as timber, but as a material with a story still to tell. From this moment, and in collaboration and partnership with Plas Glyn-y-Weddw, the idea for Coed Coexist emerged – a project that draws our attention to woodland ecosystems while connecting community, creativity and environmental stewardship.
The beech tree became the centre of the project. The trunk was milled into planks, branches and even the smallest offcuts and sawdust were retained, with some material turned into charcoal. The aim was to honour the life of the tree by using as much of it as possible.
Ym mis Medi 2024, daeth symposiwm ag artistiaid, rheolwyr tir, arbenigwyr amgylcheddol a’r gymuned leol ynghyd i archwilio ecoleg coetiroedd, traddodiadau crefft a deunyddiau cynaliadwy.
Yn dilyn hyn, derbyniodd mwy na saith deg o artistiaid a gwneuthurwyr o Benrhyn Llŷn, ledled Cymru a thu hwnt, ddarnau o’r ffawydd o weithdy John a Junko. Gan fod yr holl ddarnau wedi dod o’r un goeden, dechreuodd pob un ar daith greadigol wahanol. Mae’r gweithiau a ddeilliodd o hyn – gan gynnwys dodrefn, cerflunwaith, llestri, darluniau, cerddoriaeth ac ysgrifen – yn adlewyrchu ymateb unigol y gwneuthurwr, tra’n rhannu tarddiad cyffredin.
Diolch i gyllid o gronfa Celfyddydau Rhyngwladol Cymru, meithrinodd y prosiect gyfnewidiadau diwylliannol rhwng Cymru a Siapan. Teithiodd ffawydd Cymreig i ogledd Siapan, lle bu aelodau o’r gymuned frodorol Ainu yn cerfio gwrthrychau traddodiadol o’r pren, gan amlygu perthnasoedd cyffredin â choedwigoedd a deunyddiau. Arweiniodd partneriaethau â Chymdeithas Diwylliant Pren Mynydd Fuji at breswyliadau artistiaid yn y ddwy wlad, gan gefnogi rhannu sgiliau a dyfnhau cysylltiadau rhwng traddodiadau crefft a pharch at natur. Rhannodd Ymddiriedolaeth Coetir Afan yn Nagano hefyd ffilm animeiddio etifeddiaeth yr awdur Cymreig-Siapaneaidd C.W. Nicol, wedi’i chyfieithu yma i’r Gymraeg gan ddisgyblion o Ben Llŷn.
Ochr yn ochr â’r gyfnewidfa ryngwladol hon, cefnogodd Coed Coexist artistiaid ledled Cymru drwy fentrau megis Gwobr Gwneuthurwr Ifanc a phum comisiwn creadigol.
Mae Coed Coexist yn dangos sut y gall un goeden, sydd wedi’i gwreiddio yn nhirwedd Penrhyn Llŷn, barhau i dyfu drwy ddychymyg a chreadigrwydd ar y cyd.
Dywedodd y cerflunydd David Nash,
“Mae coed yn cymryd dim ond digon, ac yn rhoi mwy yn ôl...”
Dyma sydd wedi dod yn ymgorfforiad o Coed Coexist.
Mae prosiect Coed Coexist wedi bod yn bosibl diolch i gefnogaeth hael Celfyddydau Rhyngwladol Cymru, Cyngor Celfyddydau Cymru, Llywodraeth Cymru, Y Loteri Genedlaethol, Sefydliad Denise Coates, John Egan a Junko Mori, Cyngor Gwynedd (a ariannodd gomisiynau), a Plas Glyn-y-Weddw y mae eu hymrwymiad i’r celfyddydau, diwylliant a’r amgylchedd wedi helpu i wireddu’r prosiect hwn.
