Ganed Leonard Jones yn 1919 ger Wardley, Tyne and Wear yng ngogledd ddwyrain Lloegr, a daeth i enwogrwydd fel Jonah Jones, cerflunydd, artist, crefftwr ac awdur o Gymru.

Cofrestrodd fel gwrthwynebydd cydwybodol yn yr Ail Ryfel Byd, gan weithio yn y diwydiant coedwigaeth yn gyntaf cyn ymrestru yn y Fyddin Brydeinig gan wasanaethu yn y lluoedd cefnogol.

Yn 1947, dechreuodd ar yrfa yn Caseg Press, Llanystumdwy gyda’r artist John Petts, ac yna arhosiad byr ond dyfal yng ngweithdy y diweddar Eric Gill, ble dysgodd y dechneg o lythrenu a cherfio carreg.

Yn ystod yr 1950au sefydlodd weithdy llawn amser, ac ‘roedd yn un o ychydig allai wneud bywoliaeth o gelf yng Nghymru yn ystod y cyfnod hwnnw. Gweithiodd mewn sawl cyfrwng, ond am ei gerfluniau carreg, torri llythyrenau a llythrenu cynhenid y caiff ei gofio orau. Gan ddysgu technegau traddodiadol gwydr lliw a thechnegau gwydr concrid a dale de verre mwy diweddar, gadawodd gorff o waith wedi ei selio ar galigraffi cynhenid ac roedd yr artist David Jones yn ddylanwad mawr. Cyhoeddodd ddwy nofel yn ogystal, llyfr o draethodau hunangofianol, llyfr darluniadol am lynnoedd Cymru a bywgraffiad Clough Williams-Ellis, pensaer Portmeirion. Yn ychwanegol gwnaeth gyfraniad helaeth i addysg celf ac ‘roedd yn fentor hael i nifer o artistiaid wrth iddynt gychwyn ar eu gyrfa. Bu farw Jonah ar y 29ain o Dachwedd, 2004 yn 85 mlwydd oed.

Artists A-Z